De bedreigde hulpverlener

Bart van Walderveen

Met enige regelmaat lees ik in de krant dat hulpverleners worden lastiggevallen door het publiek. Of zelfs worden bedreigd of mishandeld. Dat, terwijl ze bezig zijn hulp te verlenen aan iemand die in een acute noodsituatie verkeert. Dat is ook in politiek Den Haag niet onopgemerkt gebleven. Met ingang van I januari 2015 is de strafwetgeving (artikel 67a, vierde lid, Wetboek van strafvordering) aangescherpt. Dit wetsartikel noemt een reeks strafbare feiten en omstandigheden op grond waarvan de rechter mag besluiten dat een verdachte in voorlopige hechtenis mag worden genomen. Aan de toelichting ontleen ik het volgende, met hier en daar voor de lezer een cursivering van mij.

Vandalen sneller in hechtenis
” H e t wetsvoorstel heeft ten doel bij geweld in de publieke r u i m t e en geweld tegen personen met een publieke taak de mogelijkheden v o o r de toepassing van v o o r l o pige hechtenis t e verruimen met het oog op een snelle berechting van de verdachte. Hieraan bestaat behoefte in die gevallen waarin misdrijven als bedreiging, mishandeling en vernieling w o r d e n gepleegd jegens personen met een publieke taak of in andere omstandigheden waardoor het publieke leven ernstig w o r d t v e r s t o o r d. D i t laatste is bijvoorbeeld het geval als dergelijke misdrijven worden gepleegd tijdens evenementen, zoals voetbalwedstrijden, concerten, dansfeesten en oudejaarsvieringen, in het openbaar vervoer of op stations voor openbaar vervoer, of in de directe nabijheid van winkels, horeca- of andere uitgaansgelegenheden. Dergelijke misdrijven hebben in zulke omstandigheden een ernstig gevaarzettend karakter voor personen en veroorzaken ernstige verstoringen van de openbare orde. D i t leidt t o t grote maatschappelijke onrust en verontwaardiging. Van belang is dat burgers ook wanneer zij in groten getale aanwezig zijn, ongehinderd gebruik kunnen maken van de publieke ruimte, waarbij de politie in staat moet zijn de openbare orde te bewaren, dan wel deze snel te herstellen.”

Lik op stuk voor criminele lastpak
De memorie van toelichting vervolgt dan: “Van belang is voorts dat functionarissen hun reguliere publieke taak zonder hinderlijke interventies van omstanders kunnen uitoefenen. In de gevallen waarin die interventies t o c h plaatsvinden, past snel en adequaat optreden. Met de verruiming van de gronden voor voorlopige hechtenis w o r d t het in meer gevallen dan thans mogelijk, om de verdachte van bijvoorbeeld mishandeling of vernieling in voorlopige hechtenis te nemen met het oog op de toepassing van snelrecht, dat wil zeggen berechting binnen 17 dagen. Hiermee kan worden voorkomen dat verdachten van deze feiten – wanneer verwacht w o r d t dat zij van de rechter een vrijheidsstraf krijgen – weer op vrije voeten komen, vóórdat de snelrechtzitting heeft plaatsgevonden. In de genoemde omstandigheden is er, gelet op de maatschappelijke veiligheid, een directe reactie (lik op stuk) nodig om aan de verdachte en de omgeving duidelijk te maken dat het gedrag beëindigd w o r d t en onaanvaardbaar is. Daarmee w o r d t direct en in persoon een passende justitiële reactie op strafbaar gedrag gegeven ten opzichte van de verdachte en ten opzichte van de samenleving”.

Publieke taak: dan recht op bescherming
Verder lezen we dan bij A r t i k e l I, onderdeel 2: “Onder personen met een publieke taak zijn begrepen: personen die ten behoeve van het publiek en in het algemeen belang een hulp- of dienstverlenende taak vervullen. Het betreft onder andere politieagenten, toezichthouders, ambulancepersoneel, brandweerlieden, functionarissen in het openbaar vervoer, zoals buschauffeurs en t r a m conducteurs, advocaten, deurwaarders en onderwijzend personeel. Deze personen hebben met elkaar gemeen dat zij zich vanwege hun beroepsuitoefening niet of moeilijk kunnen onttrekken aan de situatie waarin zij slachtoffer van een misdrijf dreigen te worden, en dat het een publiek belang is dat zij hun taak onbelemmerd kunnen vervullen.

Belangrijk voor EHBO’ers en BH V e r s is dat de kring van deze personen op grond van adviezen uit kringen van advocatuur en rechtspraak is uitgebreid. Naar aanleiding daarvan is in het voorgestelde vierde lid van artikel 67av een definitie opgenomen van ‘personen met een publieke taak’. Bepalend is dat een publieke taak wordt uitgeoefend, dat wil zeggen een hulp- of dienstverlenende taak ten behoeve van het publiek en in het algemeen belang. D i t geeft een heldere afbakening van dit onderdeel van de voorgestelde grond voor voorlopige hechtenis.

O o k de E H B O ‘ e r en de B H V ‘ er
Naar mijn mening is de kring van personen dus veel ruimer dan die van de ‘klassieke’ brandweer-, politieen ambulancemedewerkers. Hoewel niet specifiek genoemd, lijkt mij dat ook EHBO-medewerkers, mits duidelijk als zodanig herkenbaar, onder deze groep van personen met een publieke taak onder t e brengen zijn. Ik vind het een plicht van het bestuur van een afdeling dat merkt dat een lid bij een inzet slachtoffer w o r d t van dat gedrag, direct aangifte t e doen bij de politie. Uiteraard moet de hulpverlener in kwestie dat ook zelf doen, maar dit laat onverlet dat het bestuur o ok zelfstandig in actie moet komen. E n let op! De officier van justitie verhoogt de strafeis met 200 procent indien een persoon met een publieke taak slachtoffer is van een misdrijf, zoals mishandeling!

W a t zijn uw eigen ervaringen?
De redactie van Hulpverleners Magazine is benieuwd naar eigen ervaringen van eerstehulp- en bedrijfshulpverleners met vervelend of bedreigend publiek. Heeft u o o i t zoiets meegemaakt, of heeft u naar aanleiding van dit artikel vragen of opmerkingen, dan ontvangen we graag uw e-mail daarover op ons redactieadres: redactie@hulpverlenersmagazine.nl

Related posts