Europese dag van de beroerte

Yvonne Smits – Tuerlings, instructeur eerste hulp, HBO-verpleegkundige

Z o a l s de m e e s t e n misschien wel w e t e n is h e t d e 3e dinsdag in s e p t e m b e r Prinsjesdag, wordt er op 14 februari de dag v an d e liefde gevierd e n z o zijn e r nog w e l m e e r v a n dit s o o r t dagen. W a ar mensen minder van d e op d e hoogte zijn is d a t de 2e dinsdag in mei sinds 12 j a a r is uitgeroepen tot D e E u r o p e s e dag v an d e b e r o e r t e.

Per jaar worden 40.000 mensen door een CVA of een TIA getroffen. Reden te meer dat SAFE (Stroke Alliance For Europe) in 2000 het initiatief heeft genomen om een vaste preventiedag voor een Stroke (Engelse term voor een beroerte/CVA) te organiseren, in zoveel mogelijk landen van Europa. SAFE is de Europese koepelorganisatie van patiëntenverenigingen, waarbij inmiddels organisaties van 19 Europese landen, waaronder de Nederlandse CVA-vereniging, zijn aangesloten. De doelstelling van SAFE is toe te werken naar een forse reductie van het aantal CVA’s en ervoor te zorgen dat iedereen die door een CVA is getroffen, de hulp en ondersteuning krijgt die men nodig heeft. Een beroerte, zoals een CVA, Cerebraal Vasculair Accident, in de volksmond wordt genoemd, is een acute verstoring van de bloedvoorziening in de hersenen. Dit kan t ot neurologische verschijnselen leiden. Denk hier bijvoorbeeld aan uitvalsverschijnselen van ledematen of verstoring in het spraakcentrum. Hoe langer het duurt, hoe riskanter, en dit kan leiden t o t de dood. Een beroerte kan een herseninfarct (80%) of een hersenbloeding (20%) zijn. Risicofactoren voor het krijgen van een CVA zijn onder andere: hoge bloeddruk, hoog cholesterolgehalte, roken, diabetes en overgewicht. Een TIA, Transient Ischemic Attack, betekent een tijdelijke hapering van de bloeddoorstroming in de hersenen, oftewel een voorbijgaande CVA. Ondanks dat de klachten over zouden kunnen gaan, moet dit wel serieus worden genomen. Het zou immers een voorbode van een CVA kunnen zijn. Als gevolg van een CVA overlijden circa 10.000 mensen per jaar. Een enorm aantal, zeker als we het vergelijken met andere cijfers, zoals het aantal verkeersslachtoffers dat jaarlijks circa 650 bedraagt. Belangrijk dus om te weten wat een CVA is en hoe te handelen als men er mee wordt geconfronteerd. Hiermee kunnen we het aantal ernstige en fatale gevolgen enorm terugdringen. Door een beroerte kunnen er problemen ontstaan in dagelijkse activiteiten, zoals wassen, aankleden, huishoudelijke taken en hobby’s. Tijdens de Europese dag van de beroerte wordt dit extra onder de aandacht gebracht, zo kunnen mensen bijvoorbeeld een gratis risicotest doen.

Het thema van 2014 was ‘Voorkom en Herken’.
Voorkomen door een goede voeding, voldoende bewegen, niet roken en matig zijn met alcohol. Tijdverlies = hersenverlies. B e l 1-1-2!

De redactie van het Hulpverleners Magazine is op onderzoek uit gegaan en heeft de informatiemarkt in het Amphia ziekenhuis in Breda bezocht. Hier gaven verpleegkundigen, fysiotherapeuten, ergotherapeuten en logopedisten de bezoekers uitleg over de gevolgen van een CVA evenals over het revalidatieproces na een beroerte. Tijdens deze informatiemarkt is met verschillende aanwezigen gesproken, waaronder een neurologieverpleegkundige, een ambulanceverpleegkundige en iemand van de meldkamer.

In gesprek met neurologie verpleegkundige Maartje Mertens-Broekhuijsen
Maartje vertelt enthousiast dat ze inmiddels al weer zo’n 12,5 jaar met veel plezier op de afdeling neurologie werkt. Na het behalen van haar HBO-V diploma heeft ze eerst enige tijd via de roulatiepool in het ziekenhuis gewerkt. Als net afgestudeerde kon ze op deze manier bij anderen ‘in de keuken kijken’, waardoor ze een heleboel kennis en kunde had opgedaan. Al vrij snel kwam er een vacature op de afdeling neurologie, waarop Maartje had gesolliciteerd en ze werd aangenomen.

Op de vraag wat haar het meest aanspreekt om op deze afdeling te werken, antwoordt zij vrij snel dat het een heel gevarieerd specialisme is, wat zorgt voor de nodige afwisseling. De neurologische klachten waarmee patiënten bij haar worden binnengebracht kunnen veel impact hebben op het leven van de patiënten, maar ook op die van hun familie. Als verpleegkundige probeert ze het zoveel mogelijk steun te bieden waar nodig.

De afdeling neurologie, is opgedeeld in twee kanten: de BCU en de algemene kant. De overeenkomst is dat op beide kanten patiënten met neurologische aandoeningen worden opgenomen. Maartje vertelt wat de verschillen zijn tussen deze twee kanten. Bij de BCU-kant, Brain Care Unit, worden mensen met acute neurologische problemen opgenomen die extra observatie behoeven. Die observatie kan gegeven worden door monitoring en/of doordat het BCU-gedeelte van de afdeling zo is opgebouwd dat er veel toezicht is op de patiënt. De balie is in een kleine U-vorm rondom de patiëntenkamers opgesteld. Op de algemene, neurologiekant liggen mensen opgenomen die een andere soort observatie nodig hebben. Dit is een lange gang, tegenover de BCU. Dat is wat Maartje ook zo aanspreekt, deze afwisseling, waardoor ze van plan is om nog enige tijd op de afdeling neurologie te blijven werken.

In gesprek met ambulance verpleegkundige Hubrecht van Westen
Op de informatiemarkt was ook Hubrecht aanwezig. Hij is sinds 1999 werkzaam als ambulanceverpleegkundige in regio Brabant MWN, Midden-West-Nederland. Hubrecht heeft inmiddels al heel wat patiënten met een (verdenking) CVA thuis opgehaald en naar het ziekenhuis gebracht. Hij weet daarom als geen ander, dat klachten herkennen en snel handelen gewenst is om levens te redden. Ook de leidinggevende van Hubrecht, is aanwezig. Hij vertelt nog het een en ander over de meldkamer, daar waar als eerste de 1-1-2- telefoontjes binnenkomen. Ambulances in Nederland kunnen ingezet worden met drie verschillende urgenties. Deze urgenties worden uitgegeven door de MeldKamer Ambulancezorg (MKA), meldt de manager RAV Brabant MWN, Ger Jacobs, die voorlichting geeft over de meldkamer. Wanneer ze een melding krijgen over een patiënt met verdenking CVA, dan zullen ze uiteraard zorgen dat ze met geluid- en lichtsignalen op de ambulance, spoedig ter plaatse zijn. De melding heeft dan een hogere prioriteit dan wanneer er bijvoorbeeld een geplande rit staat afgesproken. Ook Ger benadrukt dat het zo belangrijk is om tijdig 1-1-2 te beiWi en symptomeri door te geven van een mogelijke CVA; Des te sneller ban er hulp komen en kan de patiënt worden geholpen.

Zowel Ger als Hubrecht zijn momenteel nog zeer tevreden over hun huidige baan. Echter, beide heren zijn erg ambitieus en zien het er nog wel eens van komen om op termijn nog een opleiding te volgen of elders binnen de RAV-organisatie te komen werken. Beide heren moeten immers nog wel eventjes tot aan het pensioen. Tot die tijd kan Hubrecht er alleen nog maar van dromen om ooit schaapsherder te worden in Schotland…

 

Hoe herkent u een beroerte: FAST
Bij een beroerte kunnen de verschijnselen uiteenlopend zijn. De belangrijkste symptomen van een beroerte zijn eenzijdige verlammingsverschijnselen in het gezicht, de arm en/of spraakstoornissen.

Face: vraag de persoon om te lachen of de tanden te laten zien. Kijk iemand goed aan en let op of de mond scheef staat en een mondhoek eventueel naar beneden hangt.

Arms: vraag aan de persoon om beide armen tegelijkertijd horizontaal naar voren te strekken en de binnenzijde van de handen naar boven te draaien. Let op of een arm wegzakt of rondzwalkt en men niet in staat is de armen gelijk te bewegen.

Speech: vraag aan de persoon of aan de aanwezigen of er veranderingen zijn in het spreken (onduidelijk spreken, woorden die wegvallen of niet meer uit de woorden kunnen komen.

Time: voor een behandelend arts is het belangrijk te weten wanneer de klachten zijn begonnen.

Aarzel niet en ook bij twijfel 112 bellen.

 

Related posts