Gevaarlijke zeedieren – Weet wat je kunt tegenkomen

Themakatern: vakantieleed

Els Knaapen, instructeur trainer eerste hulp bij verwondingen door gevaarlijke zeedieren

Dieren zijn over het algemeen niet agressief en vallen slechts aan als ze zich bedreigd voelen. Dit geldt voor zowel land- als zeedieren. Zolang we de dieren en hun omgeving respecteren en met rust laten, zullen zij geen bedreiging voor ons vormen. Toch kun je wel eens onverwachts gewond raken doordat je een dier niet had opgemerkt en er ongepland mee in aanraking bent gekomen.

Beten door zeedieren zijn zeldzaam, zelfs waar het gaat om haaien. Zo lang we het dier met rust laten, zal hij zich niet geroepen voelen ons aan te vallen. Wel is het verstandig om tijdens het zwemmen geen sieraden zoals kettinkjes te dragen. De glinstering ervan kan worden aangezien voor een prooi!

Iets lastiger is het met het voorkomen van onplezierige ontmoetingen met stekels en netelcellen. In Nederlandse kustwateren komen zee-egels voor waarvan we de stekels liever niet in onze handen krijgen. We kunnen aanraking voorkomen door altijd eerst goed te kijken voordat we een brok steen aanraken. Krijgen we echter toch een aantal stekels in hand of voet, probeer dan zichtbare delen voorzichtig te verwijderen. Pas op: ze breken snel af en laten dan stukjes in de huid achter! Vervolgens kun je het getroffen lichaamsdeel in heel warm water onderdompelen (zo warm als het slachtoffer kan verdragen) gedurende 30-90 minuten om de dierlijke eiwitten te denaturaliseren. Spoelen is in dit geval niet erg effectief, het water koelt te veel af en het eiwit krijgt niet voldoende kans om te ‘stollen’.

Ook sommige vissen kunnen ons in pijnlijke aanraking brengen met hun stekels. In Nederland kennen we de Pieterman, een klein visje dat rustig in ondiep water op het zand op prooi ligt te wachten. Zou je onverhoopt op hem gaan staan, komt dat je op een zeer pijnlijke aanraking met zijn stekel te staan. Dit is te voorkomen door schuifelend door het water te lopen, waardoor de vis op de vlucht slaat. Heb je toch een stekel in je voet gekregen, handel dan net zoals beschreven, als bij de stekels van de zee-egel. Blijf echter wel alert op tekenen die kunnen wijzen op een allergische reactie.

Kwallen zijn een hoofdstuk apart. We zijn allemaal wel eens in aanraking geweest met dit dier en over het algemeen zullen de ongemakken die erna ontstaan snel weer verdwijnen. Bijzondere oplettendheid is echter geboden als het gaat om de kruiskwal, een klein kwalletje dat voorkomt in de wier- en zeegrasvelden van de Oosterschelde en het Grevelingenmeer. Deze kan aanzienlijk meer klachten geven dan de andere in Nederland voorkomende kwallen. Ook hier geldt: let op het ontstaan van allergische verschijnselen en symptomen!

Tip: ga je voor een strandvakantie naar een warm oord, laat je dan voorlichten betreffende de dieren die je daar onderwater tegen kunt komen. Voorkomen is beter dan vakantieleed.

 

Related posts